.jpg)
بررسی تفاوت استانداردهای ANSI و ISO در مورد چرخ زنجیر
در مبحث زنجیر و چرخ زنجیر ، دو استاندارد وجود دارد. یکی استاندارد ASME B29.1-2011 با عنوان Precision Power Transmission Roller Chains, Attachments and Sprockets و دیگری استاندارد ISO 606:2015 با عنوان Short-pitch transmission precision roller and bush chains, attachments and associated chain sprockets که استاندارد ASME مبنای تدوین استاندارد ANSI , JIS بوده و استاندارد ISO مبنای تدوین استانداردهای DIN , BS , INSO (ISIRI) بوده است.
با توجه به جداول ارائه شده در این استانداردها متوجه می شویم که داده های محاسباتی این دو استاندارد در بسیاری از موارد مشابه هم نمیباشند، لذا کارکرد چرخ زنجیری که با استاندارد ASME تولید شده با زنجیری که با استاندارد ISO تولید شده است (و بالعکس) بعلت کاهش عمر مفید سیستم انتقال قدرت و ایجاد صدای ناهنجار توصیه نمیگردد.
کارشناسان فنی شرکت کولیس با توجه به اینکه در رابطه با محصولات تولید شده با طیف گسترده ای از صنایع تولیدی از جمله :
- صنعت فولاد
- صنعت سیمان
- صنعت گچ
- صنعت آجر
- صنعت غذایی
- صنعت معدن
- صنعت نفت و گاز
- صنعت برق
- صنعت کشاورزی
- صنعت شکر
حضور داشتهاند و طی ارتباطی که با کارشناسان صنایع مختلف داشته اند، متوجه شدهاند که در بعضی موارد خطاهایی در مورد استفاده از استانداردهای زنجیر و چرخ زنجیر وجود دارد.
در این مقاله قصد داریم به ریشههای این خطاها پرداخته و راه حل مناسبی برای رفع آن پیشنهاد دهیم.
1.مقایسه استانداردهای مورد استفاده
1-1. مقادیر کاربردی در زنجیر و چرخ زنجیر
مقادیر کاربردی چرخ زنجیر متاثر از اندازههای زنجیر متناظر آن میباشد. مقادیر مهم زنجیر به شرح زیر می باشد:
گام چرخ زنجیر:
شامل فاصله طولی بین دو ساچمه از زنجیر میباشد.
قطر ساچمه:
شامل قطر بیرونی ساچمه زنجیر است که با چرخ زنجیر در تماس است.
عرض داخلی زنجیر:
شامل فاصله مابین صفحات زنجیر است که چرخ زنجیر بین آن صفحات قرار میگیرد.
گام عرضی:
شامل فاصله مرکزی زنجیر در چرخ زنجیرهای دو یا چند ردیفه میباشد.
با توجه به مقادیر فوق نام گذاری زنجیرها در استانداردهای مختلف صورت گرفته است که در زیر به مقادیر فوق در استانداردهای مختلف اشاره میکنیم.
1-2. مقادیر کاربردی در استاندارد ISO
مقادیر فوق در متن استاندارد ISO به شرح زیر میباشند:
گام چرخ زنجیر: p
قطر ساچمه: d1
عرض داخلی زنجیر:b1
گام عرضی:pt
| Chain No | P(mm) | d1(mm) | b1(mm) | pt(mm) |
| 05B | 8 | 5 | 3 | 5.64 |
| 06B | 9.525 | 6.35 | 5.72 | 10.24 |
| 08A | 12.7 | 7.92 | 7.85 | 14.38 |
| 08B | 12.7 | 8.51 | 7.75 | 13.92 |
| 081 | 12.7 | 7.75 | 3.3 | … |
| 083 | 12.7 | 7.75 | 4.88 | … |
| 084 | 12.7 | 7.75 | 4.88 | … |
| 085 | 12.7 | 7.77 | 6.25 | … |
| 10A | 15.875 | 10.16 | 9.4 | 18.11 |
| 10B | 15.875 | 10.16 | 9.65 | 16.59 |
| 12A | 19.05 | 11.91 | 12.57 | 22.78 |
| 12B | 19.05 | 12.07 | 11.68 | 19.46 |
| 16A | 25.4 | 15.88 | 15.75 | 29.29 |
| 16B | 25.4 | 15.88 | 17.02 | 31.88 |
| 20A | 31.75 | 19.05 | 18.9 | 35.76 |
| 20B | 31.75 | 19.05 | 19.56 | 36.45 |
| 24A | 38.1 | 22.23 | 25.22 | 45.44 |
| 24B | 38.1 | 25.4 | 25.4 | 48.36 |
| 28A | 44.45 | 25.4 | 25.22 | 48.87 |
| 28B | 44.45 | 27.94 | 30.99 | 59.56 |
| 32A | 50.8 | 28.58 | 31.55 | 58.55 |
| 32B | 50.8 | 29.21 | 30.99 | 58.55 |
| 36A | 57.15 | 35.71 | 35.48 | 65.84 |
| 40A | 63.5 | 39.68 | 37.85 | 71.55 |
| 40B | 63.5 | 39.37 | 38.1 | 72.29 |
| 48A | 76.2 | 47.63 | 47.35 | 87.83 |
| 48B | 76.2 | 48.26 | 45.72 | 91.21 |
| 56B | 88.9 | 53.98 | 53.34 | 106.6 |
| 64B | 101.6 | 63.5 | 60.96 | 119.89 |
| 72B | 114.3 | 72.39 | 68.58 | 136.27 |
لازم به توضیح است که در مورد تیپهای 081-082-083-084-085 چون فقط به صورت تک ردیفه تولید و عرضه میشود، گام عرضی برایشان تعریف نشده است.
1-3. مقادیر کاربردی در استاندارد ASME
مقادیر فوق در متن استاندارد ISO به شرح زیر میباشند:
گام چرخ زنجیر: p
قطر ساچمه: Dr
عرض داخلی زنجیر: W
گام عرضی: K-S , K-H
| Chain No | P(mm) | Dr(mm) | W(mm) | K-S(mm) | K-H(mm) |
| 25 | 6.35 | 3.3 | 3.18 | 6.4 | … |
| 35 | 9.52 | 5.08 | 4.78 | 10.13 | … |
| 41 | 12.7 | 7.77 | 6.35 | NA | … |
| 40 | 12.7 | 7.92 | 7.92 | 14.38 | … |
| 50 | 15.88 | 10.16 | 9.52 | 18.11 | … |
| 60 | 19.05 | 11.91 | 12.7 | 22.78 | 26.11 |
| 80 | 25.4 | 15.87 | 15.88 | 29.29 | 32.59 |
| 100 | 31.75 | 19.05 | 19.05 | 35.76 | 39.09 |
| 120 | 38.1 | 22.22 | 25.4 | 45.44 | 48.87 |
| 140 | 44.45 | 25.4 | 25.4 | 48.87 | 52.2 |
| 160 | 50.8 | 28.57 | 31.75 | 58.55 | 61.9 |
| 180 | 57.15 | 35.71 | 35.71 | 65.84 | 69.16 |
| 200 | 63.5 | 39.67 | 38.1 | 71.55 | 78.31 |
| 240 | 76.2 | 47.62 | 47.62 | 87.83 | 101.22 |
لازم به توضیح است که استاندارد ASME زنجیرها را در دو سری استاندارد و سری سنگین تقسیم بندی کرده است. زنجیرهای استاندارد برای مصارف عمومی و زنجیرهای سنگین برای مصارف سنگین مورد استفاده قرار می گیرد.
در مورد تیپهای 25-35-41-40-50 چون فقط به صورت استاندارد تولید و عرضه میشود، گام عرضی سری سنگین برایشان تعریف نشده است.
1-4. مقادیر کاربردی مشترک بین استاندارد ASME و استاندارد ISO
با مراجعه به جداول بالا متوجه میشویم که تنها ردیف مشترک در بین استانداردهای فوق تیپ سری استاندارد 60 ASME با تیپ 12A استاندارد ISO می باشد که در مقادیر:
- گام چرخ زنجیر
- قطر ساچمه
- عرض داخلی زنجیر
- گام عرضی
دارای اشتراک عددی میباشند. ولی نکته جالب این است که استاندارد ASME دارای سری استاندارد و سنگین میباشد که استاندارد ISO فاقد این ویژگی میباشد.
1-5. شرکتهای پیشرو صنعت زنجیر و چرخ زنجیر از کدام استاندارد استفاده میکنند
با مراجعه به سایت شرکتهای بزرگ و بین المللی به نکات جالبی برخورد میکنیم
شرکت کانای ژاپن به آدرس اینترنتی http://www.kana.co.jp از استاندارد ASME استفاده میکند.
شرکت او سی ام ژاپن به آدرس اینترنتی http://www.ocm.co.jp از استاندارد ASME استفاده میکند.
شرکت مارتین امریکا به آدرس اینترنتی http://www.martinsprocket.com از استاندارد ASME استفاده میکند.
شرکت رنالد انگلستان به آدرس اینترنتی http://www.renold.com از استاندارد ISO استفاده میکند.
1-6. شرکت کولیس در تولید چرخ زنجیر از کدام استاندارد استفاده میکنند
جالب است بدانید شرکت کولیس بعد از تاسیس محصولات خود را بر اساس جداول شرکت کانای ژاپن و طبق استاندارد JIS که از استاندارد ASME تبعیت میکرد تولید میکرد.
ولی با توجه به اینکه صنعت ایران متاثر از صنعت کشورهای اروپایی بخصوص آلمان میباشد، سالهاست که از استاندارد ISO هم در تولیدات خود بهره میگیرد.
با مطالعه محصولات شرکت کولیس در وب سایت شرکت به آدرس اینترنتی http://www.coulisseco.comشرکت کولیس، محصولات خود را بسته به نیاز مشتریان خود بر اساس استانداردهای ASME و ISO تولید میکند.
شما جهت استفاده از منابع مورد استفاده در این مقاله میتوانید با شرکت کولیس در ارتباط باشید.
2.نتیجه گیری
2-1. سیستم انتقال قدرت زنجیری ایده آل چه مشخصاتی باید داشته باشد.
آنچه برای کارشناسان طراحی و مونتاژ خطوط تولید لازم است این است که در سیستم انتقال قدرت زنجیری خود موارد زیر را رعایت نمایند.
- استفاده از زنجیر، چرخ زنجیر محرک، چرخ زنجیر متحرک که با یک استاندارد تولید شدهاند.
- رعایت تلرانس هم راستایی طولی در هنگام طراحی و مونتاژ سیستم انتقال قدرت زنجیری.
- رعایت محدوده توان سیستم و محدوده سرعت چرخشی در طراحی و مونتاژ سیستم انتقال قدرت زنجیری.
عدم رعایت هر کدام از موارد فوق تاثیر مستقیم بر راندمان و طول عمر سیستم انتقال قدرت دارد. شرکت کولیس با برخورداری از پرسنل، دانش، منابع اطلاعاتی، استانداردها و نرم افزارهای روز دنیا و تجهیزات و دستگاه های لازم این اطمینان را به مشتریان خود میدهد که در طراحی و تولید محصولات خود موارد زیر را مد نظر داشته و تمامی اقدامات لازم برای افزایش راندمان و عمر مفید محصولات مورد سفارش را به انجام برساند.
3.مراجع مورد استفاده
[1]- ISO 606 : 2015 Short-pitch transmission precision roller and bush chains, attachments and associated chain sprockets
[2]- ASME B29.1M-2011 Precision Power Transmission Roller Chains, Attachments, and Sprockets
[3]- COULISSE Product ReferenceSprockets 2015
شهرام رازپوش نظری
مدیر تحقیق و توسعه شرکت کولیس
بهروز محمدپور
مدیر فنی و مهندسی شرکت کولیس
فایل pdf جهت دانلود:
.jpg)
